Blog nedir? . . . Kendi blogunu oluştur ;)

Okan Yüksel Yaziyor...

Okan Yüksel'in gündeme dair edebiyat, müzik, sinema, tiyatro ve politika yazıları...

İsmet İnönü'den Dış Borçlanma Tezi

ismet inönü Şu son zamanlarda kendimi kitaplara verdim, kitaplardan bloga olabildiğince malzeme topladım. Artık önümüzde uzanan zamanda bunları sizlerle paylaşacağım: Elbette, kendi yorumumu ve görüşlerimi de konuya dahil ederek..

Hilmi Yavuz, "Cumhuriyetimize Dair" adlı kitapta İsmet İnönü hakkında birbirinden ilginç bilgiler veriyor. Bu bilgiler arasında beni mutlu eden ve üzen pek çok detay var. Mesela şu satırları günümüz gerçeklerini göz önüne alıp okuyunca insan üzülmeden edemiyor: "Bunlardan birisi de İsmet Paşa'nın daha devletçi, daha içe kapanık, kendi kaynaklarımızla meseleleri halledelim yaklaşımıdır. Neden, çünkü büyük borçlar yaşamışlar, Duyun-u Umumiye'yi yaşamış bu insanlar. Yeni Türkiye'nin kaynaklarının nasıl faize, nasıl borca gittiğini, ne kertede suiistimal edildiğini görmüşler. 'Evet, fakiriz bulamıyoruz, ama günün birinde öyle bir Türkiye inşa edeceğiz ki, bütün bunların acısını biz çıkaracağız.' İsmet Paşa'nın tezi bu."

Bugün gelinen noktada İsmet Paşa'nın haklı çıkmadığını, haklı çıkartılmadığını görüyoruz. Cumhuriyetin kurulduğu o kıt kaynaklar içinde dış borca bu kadar uzak bir zihniyetten, bugünlerde herşeyimizi borçlarla idare ettiğimiz zihniyete ne acı bir geçiş yaşanmış, görüyoruz. İsmet İnönü'nün o hayalindeki Türkiye'yi de dış borç salmalında feda ettik! Büyüyemedik, küçülttük kendimizi!

Bugün kimseye İsmet İnönü misali dış borçla aranızı tamamen açın diyemem ama dış borç alırken elinizi bir vicdanınız üzerine koyun derim. Bugün gelinen noktada ekonomik bağımlılığımızın en temel sebebi şirin görünen o dış borçlardan başka birşey değil! Dış borç, belki, lazmım ama bir bakıma da bağımlılık sebebi. Bağımsızlık ise önemli!

Yorumlar

  • İnönü kendi teziyle çelişmiş görünüyor. çünkü benim hatırladığıma göre(yanlışsa düzeltin lütfen) imf, dünya bankası gibi kuruluşlara ilk borçlanma menderes döneminden önce yani inönü döneminde gerçekleşmiş.
  • @ Tuğrul; Türkiye, 1939-1950 yılları arasında (Yani 10 yıllık Adnan Menderes dönemi öncesinde) İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığında, Celal Bayar, Refik Saydam (2 kez), Şükrü Saraçoğlu (2 kez), Recep Peker, Hasan Saka (2 kez)ve Şemsettin Günaltay hükümetlerince yönetildi. 1939-1950 yılları arasında da 2 yıl hariç devamlı olarak devlet bütçesinin gelirleri giderinden fazla oldu. Yani ülke denk bütçe ile yönetildi. Bütçede açık verilen yılllardan birinin 2.Dünya Savaşı’nın başladığı 1944 yılıydı ki böyle bir yılda açık verilmesi gayet doğaldı. Türkiye Adnan Menderes'li 1951 ile 1963 yılları arasında geçen 12 yıl boyunca hiç denk bütçe yapamadı.

    Bu noktada IMF ile ilk tanışmanın Adnan Menderes öncesinde olduğu bir gerçek. IMF ile Adnan Menderes'ten az önce (1947'de) tanıştık ama her nedense Adnan Menders'le olan yolda bütçemiz açık vermeye başladı. İş IMF'le tanışmakla olmuyor sonuçta, IMF ile tanışıklığınızın boyutları herşeyi değiştirebiliyor.

    Sayın İnönü kendisiyle çelişmiyordu, sadece iktidardaki tek adam olamadığı için çevresindekilere kulak vermek durumunda kalıyordu. İnönü küçük istisnalara rağmen Cumhuriyet tarihinin en devletçi politikacısıydı. Dışa bağılılıktansa içtekilerle yetinmeye çalıştı ve başarılı oldu. Hatta kimi tarihçiler Mustafa Kemal Atatürk'ü bu noktada (Devletçilikte) İnönüden geride sayarlar.
  • Okan
    evet bu konuda haklı olabilirsin. ama yinede duyuni umumiyenin ne olduğunu bilen böyle bi devlet adamının imf ye yanaşmaması doğru olurdu diye düşünüyorum.türkün dış borç sevdasını gözönünde bulundurması bu yolu kapalı tutması daha hayırlı olabilirdi.gerçi er yada geç ülke böyle bir yola girecekti.

    atatürkün devletçilik düşüncesinin ismet inönüden daha esnek hatta biraz da liberal olduğu doğrudur.bncede en doğrusu da böyle olmalı.
Aksi yazı içerisinde belirtimediği takdirde tüm yazınsal içerik Okan Yüksel'e aittir. Bu sebepten, siteden yapılacak yazınsal alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Görsel malzemeler muhtelif yayınlarda da geçtiği için ve asıl kaynağa ulaşmanın zorluğu sebebiyle kaynaksız yayınlanmaktadır. Bu noktada kaynak bildirimi yapıldığı vakit, görsel içeriğin kaynağı belirtilecektir. Yorumların hukuki sorumluluğu, yorum sahibine aittir. Her türlü soru ve sorun için okan_yuksel@yahoo.com iletişim adresi kullanılabilir. "Okan Yüksel Yazıyor.." Anayasaya sadık, hukukun üstünlüğüne bağlıdır.