İnsanların çevresindeki olay ve olguları yorumlamasında, ister istemez, meslekleri etkili oluyor. İnsanlar genellikle mesleklerinin açtığı pencereden dünyaya bakıyorlar ve bu yolla oldukça sağlam saptamalar ortaya çıkıyor. Günlük blog taramam sırasında Gaykedi'de böylesine bir saptama okudum ve sizlerle de paylaşmak istedim. Cumhuriyet döneminde yüzlerce esere imza atmış, Türkiye'nin en önde gelen mimarları arasında olan Şevki Vanlı, ortaçağ, aydınlanma ve günümüz hakkında çok yerinde bir saptama yapmış: "Ortaçağ'da şehirlerin en gözalıcı binaları ibadet merkezleriydi. Çünkü hayat, dine dayalıydı. Aydınlanma döneminde bunların yerini sanat merkezleri aldı. Bugün her yerde alışveriş merkezleri inşa ediliyor. Çünkü günümüzde hayatı, ticaret yönlendiriyor." Herkesin, özellikle de İİBF ya da SBF'de okuyan öğrencilerin okuması, anlaması gereken bir saptama.

Günümüzde hayat, ticaret ve doğal olarak para tarafından yönlendiriyor. Para o kadar önem arz ediyor ki günümüzde uluslararası ilişkilerde dahi çok uluslu şirketler söz sahibi olabiliyorlar. Ülkelerin gayri safi mili hasılaları, şirketlerin de gari safi yıllık satışları baz alınarak yapılan bir sıralamada ilk doksan dokuzdan kırkının şirketler olduğu belirtiliyor. Yani günümüzde, şirketler devletlerden daha zengin ve haliyle daha güçlü hale geliyorlar. Yani uluslararası ilişkiler gibi bir alanda dahi parası olan düdüğü çalıyor, bırakın günlük hayatı..

Bugün yurttan arkadaşlarla bir otobüs tutup Uludağ'ın yollarına düştük. Öncelikle Sarıalan denilen dinlenme alanında sucuk ekmeklerimizi hazıladık ve afiyetle yedik. (Bir Adana'lı olarak mangalı yakmak ve o kadar sucuğu pişirmek elbette benden başlasına düşemezdi..) Ardından da kayak merkezinin de bulunduğu, Oteller Bölgesi de denilen alana doğru tırmanışa devam ettik..

Uludağ'a en son on yıl önce ailecek gelmiştik. On yıl öncesinde kar beni ilk zamanlar oldukça eğlendirse de zamanla fazlasıyla yormuş ve bu sebepten kara olan sempatimi zamanla kaybetmiştim. Bugün ise doğayı ve karı özlediğimi gördüm. İçimde farklı duygular kıprışmaya başladı ve bir anda arkadaşımın elindeki kameraya ağzımdan şu sözler döküldü: "Tanrının yurdum insanına bahşettiği bir doğa harikası burası.."

Gerçekten de öyle, Uludağ yurdum insanına bahşedilmiş bir doğa harikası. Bu cennetin değerini çok iyi bilmemiz gerekiyor. Oysa biz yine hoyratça kullanıyoruz elimizdeki nimetleri. Uludağ'da mimariden o kadar uzak ve kötü oteller var ki, şaşırıyorsunuz. Bu kadar mı görgüden uzak insanlar inşaa ettiler bu yapıları, anlamak çok zor.. Sanırım Recep Tayyip Erdoğan'a katıldığım ender yazılardan birisi olacak bu; kendisine Uludağ'ın yapılaşamaması iddası noktasında sonuna kadar katılıyorum. Artık başbakan olarak, birşeyler yapar herhalde!?

Kayra bloguma yorum yazmış, ben de bunun üzerine meraktan olsa gerek kendisinin blogunu ziyaret ettim. Kaşıma çok ilginç birşey çıktı; Sivas'a bağlı Divriği'nde mükemmel bir mimari yatıyor: Divriği Ulu Cami..

Mimari bu kadar mı mükemmel olur, bu kadar mı detaylı işlenir o taşlar? Gözlerime inanamadım, Anadolu topraklarında böylesine bir güzellik olması beni çok etkiledi. Mengücekoğulları Beyi Ahmet Şah tarafından 15 yılda yaptırılmış bir eser Divriği Ulu Cami. Öylsine güzel bir mimariye sahip ki, UNESCO tarafından taa 1985 yılında korunması gereken dünya mirası listesine alınmış.

Mimariyi daha da farklı kılan nokta Ağustos aylarında caminin Batı Kapısı'nda beliren namaz kılan insan silüeti. Bu mükemmel bir detay, ya da raslantı; bilemiyorum. Ama onca taş işçiliğinin ve estetiğin ardından bunun da zamanın iş bilen ustalarının elinden çıkmadığına inanmak biraz zor. Bu noktada bizi ve mimariyi düşünüyorum da; nerden nereye, diyorum! Evet, nerden nereye?

Bugüne kadar mimari denildiği zaman aklımda hep Avrupa imgelenirdi, oysa artık bu noktadan sonra bir de Sivas Divriği Ulu Cami imgelenecek. Düşünüyorum da bizler potansiyellerimizin çok altında yaşıyoruz. Anadolu'nun bizden önceki sakinleri bu çorak toprağa mimari eserler serpiştirmişler. Peki şimdi, son on beş yıldır yapılan hangi yapıyı geleceğe taşıyacağımızı düşünüyorsunuz? Yeni inşası biten ve yüksek bir mimari görebildiğiniz kaç yapı var mahallenizde, şehrinizde ve acı ama ülkenizde? Sanırım biz zamanla fazla gerilemişiz ve işin daha da acı olanı yüksek bir medeniyet var ettiğimiz günleri de çoktan untup gitmişiz!